БАДÆНТÆ


БАДÆНТÆ
Ирон мардæгъдау. Ныр æй кæнынц Ногбоны хæдфæстæ къуырисæры æхсæвы. Афæдзы дæргъы чи амæлы, уыдоны бинонтæ сын уыцы æхсæвмæ алкæмæн дæр йæ уаты æрцæттæ кæнынц фынджыдзаг алыхуызон хæринæгтæй, нозтытæй, халсартæй æмæ адджинæгтæй, стæй – йæ райстбавæрды фæлыст. Мардмæ æввахсдæр хæстæг сылгоймаг рагацау æрцæттæгонд дыууæ хъилимæ уаты къуымы æрлæууы хъарæггæнгæ. Дзуарæвæрд сæ бабæтты. Уый фæстæ сыл марды уæлæдарæс скæны. Афтæмæй дзы рауайы, сæ марды æнгæс быдыргъ. Быдыргъ фынджы фарсмæ бандоныл æрфидар кæны, раст цыма йыл, чи амард, уый бадгæ кæны, афтæ. Фынгыл фæсудзынц мыдадзын цырæгътæ. Йæ фæйнæфарс фæбадынц: нæлгоймæгтæ – иуæрдыгæй, сылгоймæгтæ – иннæрдыгæй. Къулыл-иу ауыгъд уыд, цы хæцæнгæрзтæ дардта, цавæр æрмдæсныйы кусæнгæрзтæй куыста, цавæр фæндырæй цагъта, уыдон.
Хъыггæнæг, адæм æхсæв-бонмæ уæгъд нæ уадзынц марды фынг. Рæстæгæй-рæстæгмæ райхъуысы сæ хъарæджы ныхæстæ, кæуын æмæ ма суанг хъæрæй ныхас дæр. Мард, дам, æнæ хъæлдзæг ныхас нæ фидауы, фæзæгъынц ирон адæм. Бонивайæнты хистæр фынджы дзаг ныххæлар кæны мардæн, стæй арфæ ракæны æхсæвбадæнты мардæн лæггадгæнджытæн. Уый фæстæ фынгыл æрбадынц. Бадæнты хæрнæджы фынгмæ хонгæ нæ кæнынц. Нæлгоймæгтæ дзы бирæ нæ фæстиат кæнынц.
Ирон динон уырнынадмæ гæсгæ, чи амæлы, уый уд афæдзы дæргъы йæ кæндты æрыздæхы йæ хæдзармæ, йæ бинонтæм йæ хъус дары, сæхи куыд дарынц, уымæ гæсгæ сыл хæрзмæ ауды. Уымæ гæсгæ йын мæрдджынтæ йе 'гъдæуттæ куыд аивдæр кæныныл архайынц, сæхи уæздан дарынц – хæдзарæй хъæр-хъæлæба хъуамæ ма райхъуыса, саударæг хъуамæ макæимæ фæхыл уа, йæ цуры иннæтæ дæр сæхи дарынц, аргъуц дзы кæнгæйæ. Мæрдджын йæ дзыхмæ ног дыргъ, халсар, хорз хæринаг не схæсдзæн, цалынмæ дзы йæ мардæн рухс зæгъа, уæдмæ. Уымæ гæсгæ йын афæдзы алы афон дæр цæттæ кæны фынджы дзаг. Ногбон куы ралæууы, уæд уый хæдфæстæ Бадæнтæ дæр уыцы æгъдауы фæлгæты вæййынц. Уæдæ мах Ногбоныл куы фæцин кодтам, алыхуызон хæрд æмæ нозтæй нæхимæ куы фæкастыстæм, уæд дзы, фарон ацафон дæр ма нæ фарсмæ чи уыд, уый хъуагæй куыд ныууадзæм. Æмæ уымæн йæ фынджыдзаг фæбæркадджындæр вæййы. Ног мард, дам, афæдзы дæргъы йæ алы кæндмæ дæр Мæрдты бæсты хицау Барастырæй йæхи ракуры уæлзæхмæ æмæ йæ уд æрбацæуы сæ хæдзармæ. Йæ райст-бавæрд уæлæдарæсæй йын цы быдыргъ скæнынц, уым бацæуы æмæ йæ фынджыдзаджы хæринæгтæй йæхи хорз фены: сæ хæрз æмæ адджын тæфæй. Хæргæ та сæ æхсæвбадæнты устытæ æмæ лæгтæ бакæнынц.
Раздæр, дам-иу марды быдыргъмæ хатгæ дæр кодтой. Ома, мæнæ уыцы хæринагæй, дыргъæй, халсарæй дæр ахæр, ацы нозтæй дæр ануаз. Сæрмагондæй йын-иу дзыкка дæр ма скодтой. Стæй-иу æй фæсæмбисæхсæв марды хуыссæны дæр схуыссын кодтой. Хуыссыны размæ-иу ын йæ къæхтæ æмæ къухтæ ныхсынæн æрбахастой дон, сапон æмæ хисæрфæн, стæй нуазыны дон. Боныцъæхтыл-иу йæ уд атагъд кодта Мæрдты бæстæм.
Æппæт уыцы кæнгæ митæ уыдысты «куы уаиды» митæ. Бинонты ма фæфæнды иу æхсæв ма уæддæр се 'хсæн куы уаид, сæ иузæрдион æнкъарæнтæ йæм равдисын. Фæлæ ирон адæммæ хуымæтæджы нæ баззад ахæм ныхас: «Бадæнты бандон сайаг у».

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Смотреть что такое "БАДÆНТÆ" в других словарях:

  • БАД-2 — Классификация плавающий бронеавтомобиль Экипаж, чел. 4 История Производитель ТО ЭКО ПП ОГПУ завод «Большевик» (Ленинград) Годы производства …   Википедия

  • БАД — бронеавтомобильный дивизион авто БАД бад бомбардировочная авиадивизия бомбардировочная авиационная дивизия авиа БАД бад бомбардировочная авиадивизия бомбардировочная авиационная дивизия …   Словарь сокращений и аббревиатур

  • БАД — ж. см. БАДы Толковый словарь Ефремовой. Т. Ф. Ефремова. 2000 …   Современный толковый словарь русского языка Ефремовой

  • бадіка — іменник чоловічого роду, істота старший за віком чоловік діал …   Орфографічний словник української мови

  • БАД — БИОЛОГИЧЕСКИ АКТИВНЫЕ ДОБАВКИ …   Юридическая энциклопедия

  • бад — I [بد] 1. нохуб, ношоиста, нописандида, беадаб, бетарбия; муқоб. хуб, нек, нағз: ахлоқи бад, кирдори бад, нияти бад, одами бад, қасди бад, баду нек; колои бад ба риши соҳибаш (мақ.) 2. зишт, ганда, нобоб, номақбул: бо бад нишинӣ, бад шавӣ (мақ.)… …   Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ

  • БАД-1 — Бронеавтомобиль БАД 1 на железнодорожном ходу …   Википедия

  • бад-ин — [بدين] шакли китобии ба ин: бад ин минвол, бад ин шакл …   Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ

  • бадӣ — [بدي] 1. шарр, кори зишт; муқоб. некӣ 2. нуқсон, айб; хуб набудан 3. нохушӣ; носозгорӣ: аз бадии толеъ; бадӣ кардан а) рафтори нодуруст кардан; муомилаи дурушт кардан; б) зарар расондан ба касе; ба бадӣ ном баровардан бадном шудан, шармандаву… …   Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ

  • бадқаҳр — [بدقهر] пурхашм, ғазабнок; бадҷаҳл; бадқаҳр шудан оташин шудан, хашмгин шудан, ба ғазаб омадан …   Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ

Книги

Другие книги по запросу «БАДÆНТÆ» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.